On dört görnüşli podşipnikleriň häsiýetnamalary, tapawutlary we ulanylyşy
Podşipnikler maşynlarda we enjamlarda iň möhüm böleklerdir. Onuň esasy wezipesi geçirijilik prosesinde enjamyň mehaniki ýüküniň sürtülme koeffisiýentini azaltmak üçin mehaniki aýlanýan göwräni goldamakdyr.
Podşipnik ugry ýa-da nominal kontakt burçuna görä, podşipnik aşakdakylara bölünýär: radial podşipnik, itek podşipnigi.
Tekirlenýän elementiň görnüşine görä, ol şeýle bölünýär: şarly podşipnik, rulonly podşipnik.
Deňleşdirilip bilinmegine görä, ol şeýle bölünýär: öz-özüne deňleşdirilýän podşipnik, öz-özüne deňleşdirilmeýän podşipnik (gaty podşipnik).
Dolama elementleriniň sütunlarynyň sanyna görä, ol şeýle bölünýär: bir hatarly podşipnik, iki hatarly podşipnik we köp hatarly podşipnik.
Bölekleri bölüp bolýandygyna görä, ol bölünýär: bölünýän podşipnik, bölünmeýän podşipnik.
Mundan başga-da, gurluş görnüşi we ölçegi boýunça klassifikasiýalar bar.
Bu makala, esasan, 13 sany umumy podşipnigiň häsiýetlerini, tapawutlaryny we degişli ulanylyşlaryny paýlaşýar.
1. Burçly kontaktly şar rulmanlary
Halka bilen topuň arasynda kontakt burçy bar, standart kontakt burçy 15°, 30° we 40°, kontakt burçy näçe uly bolsa, ok boýunça ýük göterijilik şonça uly, kontakt burçy näçe kiçi bolsa, ýokary tizlikli aýlanma üçin şonça amatly, bir hatarly podşipnik radial ýüke we bir ugurly ok boýunça ýüke çydap bilýär. Gurluş taýdan, arka tarapy birleşdirilen iki bir ugurly burçly kontaktly top podşipnikleri içki we daşky halkalary paýlaşýarlar we radial ýüklere we iki ugurly ok boýunça ýüklere çydap bilýärler.
Esasy ulanylyşlar:
Bir hatar: stanok şpindeli, ýokary ýygylykly hereketlendiriji, gaz turbinasy, merkezden gaçyryjy bölüji, kiçi awtoulagyň öňki tigiri, differensial pinion wal.
Iki hatar: ýag nasosy, kök üfleýji, howa kompressory, dürli geçirijiler, ýangyç injeksiýa nasoslary, çap ediş enjamlary.
2. Öz-özüni deňleşdirýän şar rulmanlary
Iki hatarly polat şarlar, daşky halkaly ýol sferiki görnüşli, şonuň üçin ol walyň ýa-da korpusyň egilmegi ýa-da deňleşdirilmezligi sebäpli walyň deňleşdirilmezligini awtomatiki usulda sazlap bilýär we konus şekilli rulman, esasan radial ýükleri götermek üçin berkidijiler arkaly walyň üstüne aňsatlyk bilen oturdylyp bilner.
Esasy ulanylyşlary: agaç işläp bejerýän enjamlar, dokma enjamlarynyň geçiriji şafty, dik oturdylan sferiki podşipnik.
Bu görnüşli podşipnik sferiki ýolyň daşky halkasy bilen goşa ýolyň içki halkasynyň arasynda sferiki rolikler bilen enjamlaşdyrylandyr, dürli içki gurluşlaryna görä, ol dört görnüşe bölünýär: R, RH, RH we SR, sebäbi daşky halka ýolyň ýaý merkezi podşipnigiň merkezi bilen gabat gelýär, öz-özüni deňleşdirmek ukybyna eýedir, şonuň üçin ol walyň ýa-da korpusyň egilmegi ýa-da deňleşdirilmezligi sebäpli walyň deňleşdirilmezligini awtomatiki usulda sazlap bilýär we radial ýüke we iki taraplaýyn ok ýüküne çydap bilýär.
Esasy ulanylyşlary: kagyz öndürýän enjamlar, reduktor enjamy, demir ýol ulagynyň oklary, prokat zawodynyň reduktorynyň oturgyjy, prokat zawodynyň rolik stoly, owradyjy, titreýän ekran, çap edýän enjamlar, agaç işläp bejerýän enjamlar, dürli senagat reduktorlary, oturgyçly dik öz-özüni deňleşdirýän podşipnikler.
Sferiki rolikler bu görnüşli podşipnikde egri görnüşde ýerleşýär, sebäbi oturgyç halkasynyň ýol ýüzü sferiki bolansoň, özüni deňleşdirip bilýär, şonuň üçin walyň birnäçe egriligine mümkinçilik berýär, ok boýunça ýük göterijilik örän uly we ok boýunça ýük göterýän wagtynda birnäçe radial ýüklere hem çydap bilýär, şeýle hem ulanylanda, adatça, ýag ýaglama ulanylýar.
Esasy ulanylyşy: gidroelektrik generatorlary, dik motorlar, gämiler üçin perwan wallary, polat prokat fabrikalarynda, diň kranlarynda, kömür fabrikalarynda, ekstruderlerde, forma maşynlarynda prokat wintleri üçin reduktorlar.
Bu podşipnikler uly içki halkaly flanş arkaly dolandyrylýan tegelek stol rulmanlary bilen enjamlaşdyrylandyr, ol içki halkaly ýol ýüzüniň depeleri, daşky halkaly ýol ýüzü we rulmanyň aýlanýan ýüzüniň konus şekilli ýüzü podşipnik merkez çyzygynda bir nokada kesişýän ýaly dizaýn edilen. Bir hatarly podşipnikler radial we bir ugurly ok ýüklerine, iki hatarly podşipnikler bolsa agyr ýükleri we zarba ýüklerini götermek üçin amatly bolan radial we iki ugurly ok ýüklerine çydap bilýär.
Esasy ulanylyşlary: awtoulaglar: öň tigirler, yzky tigirler, transmissiýalar, differensiallar, dişli wallar. Stanok şpindelleri, gurluşyk tehnikalary, iri oba hojalyk tehnikalary, demir ýol ulaglarynyň dişli reduktor enjamy, prokat stanogynyň rulon boýuny we haýallandyryjy enjam.
6.Çuň oýukly şarly podşipnikler
Gurluş taýdan, çuň oýukly şar podşipniginiň her bir halkasynyň üznüksiz oýuk ýoly bar, onuň kese-kesimi şar ekwatorynyň töwereginiň takmynan üçden bir bölegine deňdir. Çuň oýukly şar podşipnikleri esasan radial ýükleri götermek üçin ulanylýar, ýöne belli bir ok ýüklerini hem göterip bilýär.
Podşipnigiň radial aralygy artanda, ol burçly kontaktly şar podşipnikleriniň häsiýetlerine eýe bolýar we iki tarapda üýtgeýän ok ýüklerine çydap bilýär. Şol bir ölçegdäki beýleki podşipnikler bilen deňeşdirilende, bu görnüşli podşipnik kiçi sürtülme koeffisiýentine, ýokary tizlige we ýokary takyklyga eýedir we ulanyjylar üçin görnüşi saýlanda iň gowy podşipnik görnüşidir.
Esasy ulanylyşlary: awtoulaglar, traktorlar, stanoklar, motorlar, suw nasoslary, oba hojalyk tehnikalary, dokma maşynlary we ş.m.
Ol şaýba görnüşli ýaryş ýoly halkasyndan, ýaryş ýoly we top we tor toplumyndan ybarat bolup, wal bilen gabat gelýän ýaryş ýoly halkasyna wal halkasy, korpus bilen gabat gelýän ýaryş ýoly halkasyna bolsa oturgyç halkasy diýilýär. Iki taraplaýyn podşipnik orta halkanyň gizlin waly bilen gabat gelýär we bir taraplaýyn podşipnik bir taraplaýyn ok ýüküni göterip bilýär, iki taraplaýyn podşipnik bolsa iki taraplaýyn ok ýüküni göterip bilýär (olaryň hiç biri radial ýükü göterip bilmeýär).
Esasy ulanylyşlary: awtoulag rul ştiftleri, stanok şpindelleri.
8.Iteriji rulmanlar
Itekleýji rolikli podşipnikler esasy wal, meridional birleşdirilen ýük hökmünde ok boýunça ýüki götermek üçin ulanylýar, ýöne meridional ýük ok boýunça ýüküň 55% -inden geçmeli däldir. Beýleki itekleýji rolikli podşipnikler bilen deňeşdirilende, bu görnüşli podşipnik pes sürtülme faktoryna, ýokary aýlanma tizligine we öz-özüni deňleşdirmäge eýedir. 29000 podşipniginiň rolikleri asimmetrik sferiki rolikler bolup, işde taýagyň we ýaryş ýolunyň deňeşdirme süýşmegini azaldyp biler, rolikler uzyn we uly, diametri uly, rolikleriň sany köp we ýük göterijiligi uly.
Esasy ulanylyşlary: gidroelektrik generatorlary, kran ilgekleri.
Silindrsimon rulmanlaryň rolikleri, adatça, bir podşipnik halkasynyň iki flansy bilen dolandyrylýar we gabak rolikleri we ýol görkeziji halkalar bölünip bilinýän podşipniklere degişli bolan beýleki podşipnik halkasyndan bölünip bilinýän bölekleriň utgaşmasyny emele getirýär.
Bu görnüşli podşipnik gurnamasyny sökmek has amatlydyr, esasanam içki we daşky halkalar, wallar we örtükler interferensiýa gabat gelende. Bu podşipnikler, adatça, diňe radial ýükleri götermek üçin ulanylýar we diňe içki we daşky halkalarda flanşlary bolan bir hatar podşipnikler kiçi yzygiderli ok ýüklerine ýa-da uly aralykly ok ýüklerine çydap bilýär.
Esasy ulanylyşy: uly motorlar, stanok şpindelleri, ok ok gutulary, dizel hereketlendirijisiniň krank milleri, awtoulaglar, köp ýatda saklaýan kiçi gutular we ş.m.
10.Dört nokatly kontaktly şarly rulman
Ol radial ýüke we iki ugurly ok ýüküne çydap bilýär, ýeke podşipnik öňdäki ýa-da arkadaky kombinasiýanyň burçly kontaktly şar podşipniginiň ornuny tutup bilýär we uly ok ýük bölegi bolan arassa ok ýüküni ýa-da kompozit ýükü götermek üçin amatlydyr, bu görnüşli podşipnik islendik ugurda ok ýüküni göterende kontakt burçlarynyň birini emele getirip bilýär, şonuň üçin halka we şar hemişe kontakt çyzygynyň iki tarapy bilen degýär.
Esasy ulanylyşy: uçar reaktiv hereketlendirijileri, gaz turbinalary.
Ol şaýba görnüşli ýaryş ýolunyň halkasyndan (wal halkasyndan, oturgyç halkasyndan) we silindrik rulon we tordan ybarat. Silindrli rulonlar işlenip ýasalan konweks görnüşli, şonuň üçin rulonlar bilen ýaryş ýolunyň ýüzüniň arasyndaky basyş paýlanyşy deňdir we uly ok ýük göterijiligine we güýçli ok berkligine eýe bolan bir ugurly ok ýüklerine çydap bilýär.
Esasy ulanylyşy: nebit buraw enjamlary, demir we polat enjamlary.
Bölünen podşipnik iňňe rulony we gabak toplumy bolan ýol halkasyndan ybarat bolup, inçe möhürlenen ýol halkasy ýa-da galyň kesilen ýol halkasy bilen birleşdirilip bilner. Bölünmeýän podşipnik takyk möhürlenen ýol halkasyndan, iňňe rulonyndan we gabak toplumyndan ybarat bolan, bir ugurly ok ýüküni göterip bilýän bitewi podşipnikdir, bu görnüşli podşipnik kiçi giňişlik eýeleýär, bu bolsa maşynlaryň ykjam dizaýnyna amatlydyr we olaryň köpüsi diňe iňňe rulony we gabak toplumyny ulanýar, wel we korpusyň berkidilýän ýüzi ýol ýüzü hökmünde ulanylýar.
Esasy ulanylyşy: Awtomobiller, kultiwatorlar, stanoklar we ş.m. üçin geçiriji enjamlar.
13.Itek konus şekilli rulmanlar
Bu görnüşli podşipnik tegelek stol rulony bilen enjamlaşdyrylan (uly ujy sferiki), rulon ýol halkasy (wal halkasy, korpus halkasy) flanesi tarapyndan takyk dolandyrylýar, dizaýn wal halkasyny we oturgyç halkasynyň ýol ýüzüni we rulonyň aýlanýan ýüzüniň her bir konus şekilli ýüzüniň depesini podşipnik merkezi çyzygynda bir nokatda kesişdirýär, bir taraply podşipnik bir taraply ok ýüküni göterip bilýär, iki taraply podşipnik bolsa iki taraply ok ýüküni göterip bilýär.
Esasy ulanylyşlar:
Bir taraply: kran çivi, nebit platformasynyň aýlanýan enjamy.
Iki ugurly: prokat degirmeniň rulon boýnunyň.
14.Oturgyçly sferiki şar rulmanlary
Oturdylan sferiki şarly podşipnikler iki tarapynda möhürleri bolan daşky sferiki şarly podşipniklerden we dökülen (ýa-da möhürlenen polat plastinka) korpuslardan ybaratdyr. Daşky sferiki şarly podşipnigiň içki gurluşy çuň oýukly şarly podşipnigiňki bilen birmeňzeş, ýöne bu görnüşli podşipnigiň içki halkasy daşky halkadan giň we daşky halkanyň kesilen sferiki daşky ýüzü bar, ol podşipnigiň oturgyjynyň içburun sferiki ýüzüne gabat gelende öz-özünden deňleşdirilip bilner.
Esasy ulanylyşy: dag-magdan senagaty, metallurgiýa, oba hojalygy, himiýa senagaty, dokma senagaty, çaphana we boýag senagaty, daşaýjy enjamlar we ş.m.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 31-nji marty
