On dört görnüşli podşipnikleriň häsiýetnamalary, tapawutlary we ulanylyşy
Podşipnikler mehaniki enjamlarda möhüm böleklerdir. Onuň esasy wezipesi geçirijilik wagtynda enjamyň mehaniki ýük sürtülme koeffisiýentini azaltmak üçin mehaniki aýlanýan göwräni goldamakdyr. Podşipnikler dürli podşipnik ugurlaryna ýa-da nominal kontakt burçlaryna görä merkezden gaçýan podşipniklere we itek podşipniklerine bölünýär. Aýlaw elementiniň görnüşine görä, ol: şar podşipnigine, rulon podşipnigine bölünýär. Deňleşdirilip bilinýändigine görä, ol: deňleşdiriji podşipniklere, deňleşdirilmeýän podşipniklere (gaty podşipniklere) bölünýär. Aýlaw elementiniň sütunlarynyň sanyna görä, ol: bir hatar podşipnige, iki hatar podşipnige we köp hatar podşipnige bölünýär. Bölekleriň bölünip bilinýändigine görä, ol: bölünýän podşipniklere we bölünmeýän podşipniklere bölünýär. Mundan başga-da, gurluş görnüşi we ölçegi boýunça klassifikasiýa bar. Bu makalada esasan 14 umumy podşipnigiň häsiýetnamalary, tapawutlary we degişli ulanylyşlary beýan edilýär.
1. Burçly kontaktly şar rulman
Ferrula bilen topuň arasynda kontakt burçy bar, standart kontakt burçy 15°, 30° we 40°, kontakt burçy näçe uly bolsa, ok boýunça ýük göterijilik şonça uly, kontakt burçy näçe kiçi bolsa, ýokary tizlikli aýlanmaga şonça amatly, bir hatarly podşipnik radial ýüke we bir ugurly ok boýunça ýüke çydap bilýär. Gurluş taýdan, arka tarapynda birleşdirilen iki bir hatarly burçly kontaktly top podşipnikleri içki halkany we daşky halkany paýlaşýar, olar radial we iki ugurly ok boýunça ýüklere çydap bilýär.
Esasy ulanylyşlary:
Bir hatar: stanok şpindeli, ýokary ýygylykly hereketlendiriji, gaz turbinasy, merkezden gaçyryjy bölüji, kiçi awtoulagyň öňki tigiri, differensial pinion wal.
Iki hatar: ýag nasosy, kök üfleýji, howa kompressory, dürli geçirijiler, ýangyç injeksiýa nasoslary, çap ediş enjamlary.
2. Sferiki şarly rulman
Iki hatarly polat şarlar, daşky halkaly ýol içki sferiki görnüşe eýedir, şonuň üçin ol walyň ýa-da korpusyň egilmegi ýa-da merkezsizligi sebäpli walyň deňleşdirilmezligini awtomatiki usulda sazlap bilýär we konus şekilli rulman, esasan radial ýükleri göterýän berkidijiler arkaly walda aňsatlyk bilen gurnalyp bilner.
Esasy ulanylyşlary: agaç işläp bejerýän enjamlar, dokma enjamlarynyň hereketlendiriji wallary, dik kemer oturgyjy sferiki podşipnikler.
Bu görnüşli podşipnik, dürli içki gurluşlara görä, sferiki rulmanlar bilen üpjün edilen, dört görnüşe bölünýär: R, RH, RHA we SR, sebäbi daşky halkaly rulmanyň ýaý merkezi podşipnik merkezi bilen gabat gelýär we deňleşdiriş funksiýasyna eýedir, şonuň üçin ol walyň ýa-da korpusyň egilmegi ýa-da merkezden çykarylmagy sebäpli walyň nädogry sazlanmagyny awtomatiki usulda amala aşyryp bilýär we radial ýüke we iki ugurly ok ýüküne çydap bilýär.
Esasy ulanylyşlary: kagyz öndürýän enjamlar, reduktorlar, demir ýol ulaglarynyň oklary, prokat zawodynyň reduktorlarynyň oturgyçlary, prokat zawodynyň rolikli geçirijileri, owradyjylar, titreýän ekranlar, çap enjamlary, agaç işläp bejerýän enjamlar, dürli senagat reduktorlary, dik sferiki podşipnikler.
Bu görnüşli podşipnikdäki sferiki rolikler eğimli tertipde eğimli, sebäbi reýsiň ýol ýüzü sferiki bolup, sazlaşykly iş alyp barýar, şonuň üçin walyň birnäçe eğimli bolmagyna rugsat berlip bilner, ok boýunça ýük göterijilik örän uly we ok boýunça ýük göterýän wagtynda birnäçe radial ýüklere çydap bilýär we ulanylanda, adatça, ýag bilen ýaglanýar.
Esasy ulanylyşy: gidroelektrik generatorlary, dik motorlar, gämiler üçin perwan wallary, rulonly wintler üçin reduktorlar, diň kranlary, kömür degirmenleri, ekstruderler, forma beriji maşynlar.
Bu görnüşli podşipnik içki halkanyň uly flanesi tarapyndan dolandyrylýan tegelek tutujy rolikler bilen enjamlaşdyrylandyr we dizaýn içki ýol ýüzüniň depeleriniň, daşky halka ýol ýüzüniň we rolikli aýlaw ýüzüniň konus şekilli ýüzüniň podşipnigiň merkezi çyzygynda bir nokada kesişmegini üpjün edýär. Bir hatarly podşipnikler radial ýüklere we bir ugurly ok ýüklerine çydap bilýär, iki hatarly podşipnikler bolsa radial ýüklere we iki ugurly ok ýüklerine çydap bilýär we agyr ýükleri we zarba ýüklerini götermek üçin amatlydyr.
Esasy ulanylyşlary: awtoulaglar: öň tigirler, yzky tigirler, transmissiýalar, differensial pinion wallar. Stanok şpindelleri, gurluşyk tehnikalary, iri oba hojalyk tehnikalary, demir ýol ulaglarynyň dişli reduktorlary, prokat stanogynyň rolik boýunlary we reduktorlary.
Gurluş taýdan, çuň oýukly şar podşipniginiň her bir ferrulasy topuň ekwatorial tegeleginiň töwereginiň takmynan üçden bir bölegine deň bolan üznüksiz oýuk görnüşli ýoldan ybarat. Çuň oýukly şar podşipnikleri esasan radial ýükleri götermek üçin ulanylýar, ýöne belli bir ok ýüklerini hem göterip bilýär.
Podşipnigiň radial aralygy artanda, ol burçly kontaktly şar podşipnikleriniň häsiýetine eýe bolýar we iki tarapda hem üýtgeýän ok boýunça ýüklere çydap bilýär. Şol bir ölçegdäki beýleki podşipnikler bilen deňeşdirilende, bu görnüşli podşipnik kiçi sürtülme koeffisiýentine, ýokary tizlige we ýokary takyklyga eýedir we model saýlanda ulanyjylar üçin iň gowy podşipnik görnüşidir.
Esasy ulanylyşlary: awtoulaglar, traktorlar, stanoklar, motorlar, suw nasoslary, oba hojalyk tehnikalary, dokma maşynlary we ş.m.
Ol şaýba görnüşli ýaryş ýoly halkasyndan, ýaryş ýoly we top we tor toplumyndan ybarat bolup, mile gabat gelýän ýaryş ýoly halkasy mil halkasy, korpusa gabat gelýän ýaryş ýoly halkasy bolsa oturgyç diýlip atlandyrylýar. Iki ugurly podşipnik ortaky tegelek gizlin mil bilen gabat gelýär, bir ugurly podşipnik bir ugurly ok ýüküni göterip bilýär, iki ugurly podşipnik bolsa iki ugurly ok ýüküni göterip bilýär (ikisi hem radial ýükü göterip bilmeýär).
Esasy ulanylyşlary: awtoulagyň rul çybyklary, stanok şpindelleri.
Itekleýji rolikli podşipnikler ok boýunça ýük esasly wallary, meridional birleşdirilen ýükleri götermek üçin ulanylýar, ýöne buruşma ýüki ok boýunça ýüküň 55% -inden geçmeli däldir. Beýleki itekleýji rolikli podşipnikler bilen deňeşdirilende, bu görnüşli podşipnik sürtülme koeffisiýentiniň pesligine, aýlanma tizliginiň ýokarydygyna we deňleşdirilme ukybyna eýedir. 29000 podşipniginiň rolikleri assimetrik sferiki rolikler bolup, işde sterženiň we ýaryş ýolunyň deňeşdirme süýşmegini azaldyp biler, rolikler uzyn, diametri uly, rolikleriň sany köp we ýük göterijiligi uly, adatça ýag bilen ýaglanýar we käbir pes tizlikli ýagdaýlarda ýag bilen ýaglanyp bilner.
Esasy ulanylyşlary: gidroelektrik generatorlary, kran ilgekleri.
Silindr görnüşli rulmanlaryň rolikleri, adatça, podşipnik ferrulynyň iki flansy bilen dolandyrylýar, şonuň üçin çarçuwa rulony we gönükdiriji ferrul başga bir podşipnik ferrulyndan bölünip bilinýän we bölünip bilinýän podşipnik bolup durýan toplum emele getirýär.
Bu görnüşli podşipnigi gurnamak, esasanam içki we daşky halkalaryň wal we korpus bilen päsgelçilik döretmegi zerur bolanda, sökmek üçin has amatlydyr. Bu görnüşli podşipnik, adatça, diňe radial ýükleri götermek üçin ulanylýar we diňe içki we daşky halkalaryň ikisinde-de flanşlary bolan bir hatarly podşipnikler kiçi yzygiderli ok ýüklerini ýa-da uly aralykly ok ýüklerini göterip bilýär.
Esasy ulanylyşy: uly motorlar, stanok şpindelleri, ok ok gutulary, dizel hereketlendirijisiniň krank milleri, awtoulaglar, daýançlaryň transformatorlary we ş.m.
10.Dört nokatly kontaktly şarly rulman
Ol radial ýüke we iki ugurly ok ýüküne çydap bilýär we bir podşipnik öňdäki ýa-da arkadaky kombinasiýanyň burçly kontaktly şar podşipniginiň ornuny tutup bilýär, bu bolsa arassa ok ýüküni ýa-da uly ok ýük bölegi bolan sintetiki ýükü götermek üçin amatlydyr we bu görnüşli podşipnik islendik ugurda ok ýüküni göterende kontakt burçlarynyň birini emele getirip bilýär, şonuň üçin ferrul we şar islendik kontakt çyzygynda üç pyçakly nokadyň iki tarapy bilen hemişe kontaktda bolýar.
Esasy ulanylyşy: uçar reaktiv hereketlendirijileri, bug turbinalary.
Ol silindrik rulonlar we gabak bölekleri bolan şaýba görnüşli ýaryş ýoly halkasyndan (wal halkasy, oturgyç halkasy) ybarat. Silindr rulonlar güberçek ýüzler bilen işlenip düzülýär, şonuň üçin rulonlar bilen ýaryş ýolunyň ýüzüniň arasyndaky basyş deň paýlanýar we uly ok ýük göterijiligi we güýçli ok berkligi bilen bir ugurly ok ýüklerine çydap bilýär.
Esasy ulanylyşy: nebit burawlaýyş enjamlary, polat işläp çykarmak we polat işläp çykarmak üçin enjamlar.
Aýrylan podşipnikler iňňe rulonlary we gabak gurluşlary bolan ýol halkalaryndan ybarat bolup, olary möhürlenen inçe ýol halkalary ýa-da kesilen galyň ýol halkalary bilen birleşdirip bolýar. Aýrylmaýan podşipnik, takyk möhürlenen ýol halkalaryndan, iňňe rulonlaryndan we gabak böleklerinden ybarat bolan, bir ugurly ok ýüklerine çydap bilýän, kiçi meýdany eýeleýän we maşynlaryň ykjam dizaýnyna amatly bolan monolit podşipnikdir.
Esasy ulanylyşlary: awtoulaglar, kultiwatorlar, stanoklar we ş.m. üçin tizligi üýtgeýän enjamlar.
13. Itek konus şekilli rolikli podşipnik
Bu görnüşli podşipnik tegelek trapesiýa görnüşli rolik bilen enjamlaşdyrylan (uly ujy sferiki), rolik ýol halkasy (wal, oturgyç) flanesi tarapyndan takyk dolandyrylýar, dizaýn walyň we ýol ýolunyň ýol ýüzüniň hem-de rolik rulynyň ýüzüniň her bir konus şekilli ýüzüniň depeleriniň podşipnigiň merkezi çyzygynda bir nokatda kesişmegini üpjün edýär, bir taraply podşipnik bir taraply ok ýüküni göterip bilýär, iki taraply podşipnik bolsa iki taraply ok ýüküni göterip bilýär.
Esasy ulanylyşlary:
Bir taraply: kran çivi, nebit platformasynyň aýlanýan halkasy.
Iki taraplaýyn: prokat stanogynyň rulon boýnunyň.
14.Daşky oturgyç sferasy bolan sferiki şar rulman
Oturgyçly sferiki şarly podşipnikler iki tarapynda hem möhürlenen sferiki şarly podşipniklerden we dökülen (ýa-da plastinka möhürlenen) korpuslardan ybaratdyr. Sferiki şarly podşipnigiň içki gurluşy çuň oýukly şarly podşipnigiňki bilen birmeňzeş, ýöne bu podşipnigiň içki halkasy daşky halkadan giň we daşky halkanyň kesilen sferiki daşky ýüzü bar, ol podşipnigiň korpusynyň içburun sferiki ýüzüne laýyk gelmek üçin awtomatiki usulda sazlanyp bilner.
Esasy ulanylyşy: dag-magdan senagaty, metallurgiýa, oba hojalygy, himiýa senagaty, dokma senagaty, çaphana we boýag senagaty, daşaýjy enjamlar we ş.m.
Ýerleşdirilen wagty: 20-nji aprel, 2026
